Opisy świąt

Matki Boskiej Zielnej

24 października 2014 • przez

Święto Matki Boskiej Zielnej obchodzone jest 15 sierpnia. Matka Boska czczona jest jako patronka ziemi będącej w pełnym rozkwicie, ziół, kwiatów, zbóż i owoców. Co ciekawe Matka Boska nazywana jest w zależności od kraju: Zielną (Polska), Kwietną (Niemcy), Żytnią (Estonia), Korzenną (Czechy), Znakomitą (Kongo).

W tradycji Kościoła święto to jest obchodzone już od V wieku jako Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny i jest najstarszym świętem maryjnym. Związane jest z tym, że Matka Boska nie umarła, lecz zasnęła głębokim snem, a Jej dusza i ciało zostało zaniesione przez anioły do nieba.

Według jednej z opowieści w dniu zaśnięcia zjechali się z różnych stron świata apostołowie, by u podnóża Góry Oliwnej pochować ciało Matki Boskiej. Nie było wśród nich jednak Tomasza, który się spóźnił. Gdy wreszcie przybył, poprosił o otwarcie grobu. Grób okazał się pusty, wewnątrz nie było ciała, a na miejscu gdzie leżało znaleziono wianki i pachnące lilie.

W połowie VII stulecia Zaśnięcie obchodzono także w Rzymie, a w VIII wieku zostało szerzej upowszechnione. Dogmat o Wniebowzięciu NMP ogłoszony został przez papieża Piusa XII w 1950 r.

Kościół Zaśnięcia w Jerozolimie
Kościół Zaśnięcia w Jerozolimie

Nie ma zgodności co do miejsca, w którym nastąpiło Wniebowzięcie. Jedni uważają, że było to w Jerozolimie, inni, że w Efezie. Różne są także nazwy tej uroczystości: Przejście, Zaśnięcie. Z tą maryjną uroczystością związana jest starożytna tradycja liturgiczna, oddająca hołd Maryi wraz z poświęceniem na Jej cześć leczniczych ziół.

W dniu Matki Boskiej Zielnej składa się Jej w ofierze płody ziemi, zioła, kwiaty, owoce, zboże itp. W tym dniu liczne sanktuaria maryjne, kościoły i kaplice, wypełniają się wiernymi i pielgrzymami. Dekoracje z kwiatów wzbogacają nastrój świętowania. W tym właśnie dniu najsłynniejsze maryjne sanktuaria mają swe odpusty. Szczególnie oblegana jest przez pielgrzymów Częstochowa i Kalwaria Zebrzydowska.

Matki Boskiej Zielnej

Na ziemiach polskich święto Wniebowzięcia należy do najdawniejszych uroczystości maryjnych. Najświętsza Maryja Panna Wniebowzięta została patronką metropolii gnieźnieńskiej w XI w.

W tradycji ludowej utarło się przekonanie, że poświęcona w tym dniu wiązanka ma właściwości lecznicze. W drodze z kościoła pozostawiano ją w bruzdach zagonów, aby szkodniki nie zagrażały ziemniakom i kapuście. Po kilku dniach była zabierana do domu. Zioła z wiązanki dodawano do leczniczych herbat i wywarów.

Ziele z wiązanki używane było także do odczyniania uroków, czy ochrony obejścia przed burzą, pożarem i epidemią. Okadzano wówczas całą izbę.

Ołtarz Zaśnięcia NMP w Kościele Mariackim w Krakowie,
autorstwa Wita Stwosza

Ołtarz Zaśnięcia NMP w Kościele Mariackim w Krakowie
fot. Pko, CC BY-SA 2.5

Bibliografia:

  1. Groń S., Święto Matki Boskiej Zielnej, http://www.jezuici.pl/am/arc/arc_005.htm (18.05.2010).
  2. Ogrodowska B., Polskie obrzędy i zwyczaje, Warszawa 2009.
  3. Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, http://dziedzictwo.ekai.pl/@@wniebowziecie_najswietszej_maryi_panny (18.05.2010).

Przedruk za zgodą: Kult maryjny w Polsce i na świecie