Opisy świąt

Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny

24 października 2014 • przez

25 marca obchodzone jest Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Jeżeli jest to niedziela, wtedy przenosi się je. W roku 2002 było celebrowane 8 kwietnia, ponieważ 25 marca wypadał w Wielkim Tygodniu, podobnie jak w roku 2016 (4 kwietnia).

Pochodzenie święta

Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny zostało ustanowione w V w. Przez długi okres aż do średniowiecza rozpoczynało rok kościelny i zaliczało się do najważniejszych świąt Kościoła. Zwano je także Wcieleniem Boga (Ogrodowska 2009: 123).

Obchodzone jest na pamiątkę dnia, w którym anioł zwiastował Matce Bożej macierzyństwo. Dla upamiętnienia tamtej chwili w południe na wieżach kościelnych biją dzwony na Anioł Pański. Maryja była wtedy młodą dziewczyną. W kulturze, w której żyła kobiety szybko stawały się matkami (Ferenc-Szydełko 2010: 152-153).

Według Ludwika Stomma (1981: 51-52) bardzo prawdopodobna jest teoria wyprowadzająca datę powstania tej uroczystości od obchodów solarnych społeczeństw rolniczych tzw. „żyznego półksiężyca” (południowo-wschodnie wybrzeże Morza Śródziemnego, dolina Tygrysu, Eufratu i Nilu). Nie należy natomiast jej wiązać z rzymskim kultem Magna Mater.

Zwiastowanie pędzla Melozzo da Forlì

Zwiastowanie pędzla Melozzo da Forlì

Zwiastowanie pędzla Melozzo da Forlì

Francuski historyk liturgii Fernand Cabrol napisał: „25 marca to przypuszczalnie najstarsza i najważniejsza z dat roku chrześcijańskiego. Przez długi czas uznawano ją za datę Wcielenia, jak również śmierci Chrystusa i stworzenia świata (…)” (cyt. za: tamże: 51).

Już w początkach II w. celebrowano 25 marca jako święto Męki Pańskiej. W III-V w. uważano ten dzień za święto pasyjne lub upamiętniające stworzenie świata. Dopiero w greckich obchodach pojawia się motyw kultu Matki Boskiej. W VII w. już cały Zachód świętuje w dniu 25 marca Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny (por. tamże: 51-52).

Fresk Zwiastowania NMP w katedrze w Tarnopolu
Fresk Zwiastowania NMP w katedrze w Tarnopolu

Różne nazwy

Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny

Dzień Matki Boskiej Ożywiającej przypadający 25 marca, zawsze bardziej kojarzył się z początkiem wiosny niż 21 marca. To pierwszy dzień gdy wiosna wyparła zimę, życie śmierć, a dobro zwyciężyło. Było to dla wszystkich bardzo radosne święto.

Maryję nazywano także Matką Boską Roztworną ponieważ budziła (roztwierała) ziemię (dlatego też ludowi artyści przedstawiali Ją z kluczami), Matką Boską Zagrzewną, bo nakazywała słońcu świecić jaśniej, Matką Boską Strumieniową, gdyż na rzekach i strumieniach puszczały lody.

Wierzono, że Maryja sama będąc matką pomoże ziemi i przyrodzie w rodzeniu. Na Matki Boskiej Roztwornej w niektórych miejscach Polski w stodołach rozwiązywano snopy, żeby zapewnić sobie urodzaj zbóż.

Powrót bocianów

Znakiem rozpoczynającej się wiosny w Polsce były (i są) bociany i to właśnie one powinny już wracać z dalekich krajów. Były wyczekiwanymi gośćmi. Bocian symbolizował szczęście i powodzenie, a także płodność.

Jeśli bociany nie powróciły do swoich gniazd do tego dnia, zapowiadał się nieurodzajny rok. Bociany były łączone z takimi cnotami jak: pobożność, rozwaga, niewinność, wierność, czystość i otaczano je wielkim szacunkiem. Zabicie bociana uważano za grzech.

Ten kto pierwszy zobaczył przylatującego bociana miał zapewnione szczęście, lecz kiedy bocian siedział, był to zły znak. Nieszczęście zapowiadało także puste gniazdo, w którym nie zamieszkał żaden bocian.

Bocianie łapy
Bocianie łapy
źródło: potrawyregionalne.pl

Na Podlasiu gospodynie piekły bocianie łapy, zwane „busłowymi”. Wkładano je w gniazda bocianów. Pieczono także miniatury narzędzi rolniczych: bron, pługów, sierpów, kos. Wszystko to w trosce o urodzaj w nadchodzącym roku.

Dzień Świętości Życia

Na mocy decyzji Episkopatu Polski z 1998 r. ustanowiono 25 marca Dniem Świętości Życia. Jest on odpowiedzią na wezwanie papieża Jana Pawła II. W encyklice „Evangelium vitae” (1995 r.) napisał on: „proponuję (…) aby corocznie w każdym kraju obchodzono Dzień Życia (…). Trzeba, aby dzień ten był przygotowany i obchodzony przy czynnym udziale wszystkich członków Kościoła lokalnego. Jego podstawowym celem jest budzenie w sumieniach, w rodzinach, w Kościele i społeczeństwie świeckim wrażliwości na sens i wartość ludzkiego życia w każdym momencie i w każdej kondycji”.

Przysłowia

Na Zwiastowanie przybywa bocian i kania.
Jaki dzień Zwiastowania, taki sam Wielkiejnocy.
Na Zwiastowanie, przybywaj bocianie!
Jakie Zwiastowanie takie Zmartwychwstanie.
W Święto Zwiastowania pliszka, usiadłszy na gniazdo bocianie przynosi wiosnę z nieba.
Kiedy dzień Zwiastowania Panny Maryi piękny i jasny, pospolicie znaczy i dobry rok.
Na Zwiastowanie, kiedy mgła w zaranie, choć słonko jasno wschodzi, znak to niechybnej powodzi.
Na Zwiastowanie jaskółki się ukazują, ludziom wiosnę zwiastują.
Na Matkę Boską Roztworzą rzuca jaskółka swą topiel jeziorną.
Na Zwiastowanie bocian na gnieździe stanie.

Bibliografia

  1. Dzień Świętości Życia, https://www.kapucyni.pl/index.php/aktualnopci-mainmenu-389/4900-dzien-swietosci-zycia (6.03.2013).
  2. Ferenc-Szydełko, E., Polskie tradycje świąteczne, Poznań 2010.
  3. Ogrodowska, B., Polskie obrzędy i zwyczaje, Warszawa 2009.
  4. Rydzewski, J., Zwiastowanie Pańskie – Dzień Świętości Życia, http://www.niedziela.pl/artykul_w_niedzieli.php?doc=ed200214&nr=68 (6.03.2013).
  5. Stomma, L., Słońce rodzi się 13 grudnia, Warszawa 1981.
  6. Święta Maryjne, http://www.tnn.pl/%C5%9Awi%C4%99ta_Maryjne,1743.html (24.03.2011).

ゼンリン電子住宅地図 デジタウン 大分県 宇佐市 発行年月201507 442110Z0E
【エントリー全品P10倍追加】★大感謝価格★【全自動玄米プロセッサー【玄米シェフ】HRG-122】★送料無料代引無料★★ポイント企画はバナーをチェック【smtb-td】10P03Dec16
【取寄せ】 ディズニー Disney US公式商品 ウォルトディズニー 本 【洋書】 【英語】 [並行輸入品] The Walt Disney Film Archives: Animated Movi
全国送料無料!! 【3個セット】フォーカルトーン アドヴァンス聴診器 アクアブルー
ブラック+デッカー フロアフレキシー2  20点Cセット、景品、二次会 景品、目録、ゴルフコンペ、忘年会、新年会
ラバーメイド ウェイブブレイク?モッピングシステム ブルートモップリンガー 2個 612788B03
ビューモント ウィスキーメジャースタンド ロータリー式 6本立11/2oz白
ジョイントマット 大判 床暖 単色 2ケース(20枚入り)サイドパーツ付き【大判 ジョイントマット 床暖 マット 赤ちゃん フロアーマット 超大判 ルームマット キッズ カーペット ベビー EVA
エントリーで10倍_(業務用20セット) 日本サニパック フォルタ?環優包装F-7H 半透明 70L 100枚_送料無料
アコーデオンドア!トーソー アコーデオンドア クローザ エクセル TD-5007/TD-5008ニュートレーシー